Haşr Suresi, 7 inci Ayet-i Kerime
 

BERAT GECESİ
                                                                                       
              Berat, beraet ("el-bera'e") kelimesinin türkçedeki kullanışı olup; beri olma, aklanma, temiz ve suçsuz çıkmak demektir. Kameri aylardan olan Şabanın onbeşinci gecesini değerlendirenler de tevbe ve istiğfarlarla günahlardan temizlenip, arındıkları için o geceye Berat Gecesi anlamında "Leyle-i Berat" denmiştir.

Aynı zamanda Berat gecesi, Kuran-ı Kerimin levh-i mahfuzdan dünya semasına toptan indirildiği gecedir.
   

Mescid-i Nebevi
Buna daha çok inzal kelimesi uygundur. Kur'an, Kadir gecesinde ise Peygamberimiz'e (as) ilk kez ve parça parça indirilmeye başlanmıştır. Buna da tenzil deyimi uygundur.

Peki Levh-i Mahfuz nedir?
Levh-i Mahfuz: Levh, levha anlamına gelir. Akaid terimi olarak ise levh, varlıklar yaratılmadan önce, olacak herşeyin üzerine yazıldığı levhayı ifade eder. Bunda değişme söz konusu olamayacağı, Levh'e yazılanları bozmaya ve değiştirmeye kimsenin gücü yetmeyeceği için buna Levh-i Mahfuz (korunmuş levha) adı verilmiştir.

Konumuzla alakalı tarifi: Levh-i Mahfuz Kur'an'da, Kur'an-ı Kerim'in de Hz.Peygamber'e (as) indirilmeden önce yazılı olduğu yer olarak zikredilir. (Buruc 85/21-22): "Hakikatte o (yalanladıkları, aslı) levh-i mahfuzda bulunan şerefli Kur'an'dır."

Levh-i Mahfuz'un özellikleri sayılırken de Levh, (bazen Levh kelimesi kullanılmadan), içinde hiçbir şeyin eksik bırakılmadığı (en'am, 6/59), her şeyin sayılıp tespit edildiği (Yasin, 36/12), gökte ve yerdeki bütün gizliliklerin açıkça belirtildiği (Neml, 27/75), olacak şeylere ait bilgileri saklayan (Kaf, 50/4), insanların başına gelecek bütün belaların yazılı bulunduğu (Hadid, 57/22) ve temiz meleklerden başka hiç kimsenin dokunamayacağı (Vakıa, 56/78-79) bir ana kitap olarak tanıtılmaktadır.

Berat gecesi denilince akla Duhan Suresi gelmektedir. Bunun için şimdi Duhan suresinin ilgili ayetlerine bir göz atalım:
Duhan suresi 44 'üncü suredir. Mekke'de inmiştir.
1.Ha, mim.
2-3. O apaçık Kitab'a andolsun ki biz onu gerçekten mübarek bir gecede indirdik. Çünkü biz onunla insanları uyarmaktayız.
"Ki biz onu mübarek bir gecede indirdik" ayeti hakkında iki görüş var. Çoğu tefsir bilginlerinin görüşüne göre, bu mübarek gece Kadir gecesidir. İkrime b. Ebi Cehil'in de dahil olduğu bir grup alim ise; bu gecenin Berat gecesi olduğunu söylemişlerdir ki dört adı vardır: "Mübarek Gece", "Berae Gecesi", "Sakk (Allah Teala bu gece mümin kullarına beraet yazar: belge, sened) Gecesi", "Rahmet Gecesi".

Bu gecede 5 özellik vardır:
1. Tefrik-i külli emrin hakim (her hikmetli işin ayrılması)
Her hikmetli iş o gecede ayırt edilir. Ebu's-Suud der ki: Bu vasıf onun kadir gecesi olduğuna delalet eder. Yufraku'nun manası da şu demek olur: Gelecek seneye kadar kulların rızıkları, ecelleri ve diğer durumları yazılır, ayrıntılı bir şekilde belirlenir. Bir de denilmiştir ki: Bunun Levh'ten yazılmasına Beraat gecesi başlanır Kadir gecesi bitirilir. Rızıklar nüshası Mikail'e, savaşlar, zelzeleler yer çökmeleri, yıldırımlar nüshası Cebrail'e, ameller nüshası dünya semasının sahibi İsmail'e ki büyük bir melektir, musibetler nüshası da ölüm meleğine verilir.
2. Bu gecedeki ibadetin fazileti.
3. Rahmet iner. Rasulullah'ın (as): "Allah Teala -rahmetiyle- Şabanın on beşinci gecesi dünya semasında tecelli eder ve Kelb kabilesi koyunlarının kılları sayısından daha fazla kişiyi bağışlar" buyurduğu rivayet edilmiştir. Diğer bir rivayete göre de Hz.Peygamber (as):" Şabanın ortasında gece ibadet ediniz, gündüz oruç tutunuz. Allah o gece güneşin batmasıyla dünya semasında tecelli eder ve fecir doğana kadar, "Yok mu benden af isteyen onu affedeyim, yok mu benden rızık isteyen ona rızık vereyim, yok mu bir musibete uğrayan ona afiyet vereyim, yok mu şöyle yokmu böyle" der buyurmuştur. Tirmizi ve İbn Mace sened yönünden zayıf der.
4. Mağfiret meydana gelir. Rasulullah (as) buyurmuştur ki:" Yüce Allah bu gece bütün müslümanlara mağfiret buyurur ancak kahin, sihirbaz yahut müşahin (çok kin güden) veya içkiye düşkün olan, yahut ana babasını inciten, veya zinaya ısrarla devam eden müstesna.
5. Bu gecede Rasulullah'a (as) şefaatın tamamı verilmiştir. Çünkü Rasulullah (as) Şaban'ın onüçüncü gecesi ümmeti hakkında şefaat niyaz etti, üçte biri verildi. Ondördüncü gecesi niyaz etti üçte ikisi verildi. Onbeşinci gecesi niyaz etti, hepsi verildi. Ancak Allah'tan devenin kaçması gibi kaçanlar başka.

Bir de bu gece zemzem suyunun açık bir biçimde artması ilahi adetlerdendir.

Sahih bir hadise dayandırılmamakla beraber bu gecenin mübarek bir gece olduğu ve bir ibadet şekli belirlemeden değerlendirilmesinde büyük faziletlerin bulunduğu alimler tarafından genellikle kabul edilegelmiştir.

Şu kadar var ki, Berat gecesine ait ibadet ve namazlardan söz eden hadislerin hepsinin uydurma olduğu hususunda hadis bilginleri görüş birliği içindedir. Bu sebeble, bu gece için on iki, on dört, yüz rekat gibi muayyen rekatları olan namaz kılınması dini dayanaktan yoksun bir iş olur. Fakat gecenin manevi değerine binaen, namaz, Kur'an tilaveti, zikir, tesbih ve istiğfarlarla geçirilmesi, bu gece vesilesiyle muhtaçlara yardım ve benzeri hayırlı amellere özel bir önem verilmesi müstehaptır.

Bir kısım alimlerin kıblenin Kudusteki Mescid-i aksa'dan Mekke'deki Kabe istikametine çevrilmesinin hicretin ikinci yılında Berat gecesinde vuku bulduğunu kabul etmeleri de geceye ayrı bir önem kazandırmaktadır.

Derleyen: sunnahhadith@yahoo.com

Kaynaklar:
1) Kur'an-ı Kerim ve Açıklamalı Meali. Türkiye Diyanet Vakfı. Ankara 1993.
2) Hak Dini Kur'an dili. Elmalılı M.hamdi YAZIR, Azim dağıtım. c.7.
3) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. İstanbul 1992. c.5.
4) İslam'da İnanç, İbadet ve Günlük Yaşayış Ansiklopedisi. İFAV. İstanbul 1997. c.3.




© 1999-2001 SunnahHadith Home Page. Bütün hakları saklıdır. 1024x768 - I.E 4.x +